René de Vries arrangeert al acht jaar de muziek van Psalmen voor Nu. Benieuwd naar hoe dat in z’n werk gaat? René vertelt.
Beeld: McKlin
Bij de eerste paar cd’s begon ik met het arrangeren van de melodie van het ‘kale liedje’. Sinds de vijfde cd pakken we (René en producer Minco Eggersman) dit anders aan. Voorafgaand aan het arrangeren, jammen we een dag of drie met een aantal componisten. Dat helpt mij al een eind op weg om de definitieve sound te bepalen. De componisten staan dichter bij de inhoud van de nummers en kunnen dan meteen aangeven of een bepaalde sound/sfeer goed of minder goed bij de tekst past en ook hoe zij bepaalde accenten en frases bedoelen.
Die ‘jams’ neem ik op en zet ze om in een preproductie met midi (Musical Instrument Digital Interface oftewel geluiden uit de computer). In de preproductie leg ik dus alles met hulp van de computer vast wat de muzikanten later met echte instrumenten na moeten spelen, maar er is ook nog ruimte voor eigen improvisatie.
Preproductie
In het preproductie-proces wordt vaak nog van alles veranderd aan de nieuwe psalm om ‘m meer “catchy” te maken. Sommige psalmen kunnen wel een goeie “hook” gebruiken. Dat is een lekker in het gehoor liggend, simpel instrumentaal melodietje dat in je hoofd blijft hangen. Het kan helpen om het nummer gemakkelijker te herkennen en te onthouden wanneer de melodieën wat ingewikkeld zijn. Zo’n hook gebruik je vaak als intro of uitro van een nummer.
Hitgevoelig
Soms kan ook de vorm (opbouw) van de psalm wel een upgrade gebruiken. Bijvoorbeeld niet drie coupletten achter elkaar, maar twee. Niet dat het dit moet zijn, ik laat me graag verrassen met iets origineels! Toch houd ik deze basisvorm in mijn achterhoofd. Ik denk soms aan composities te kunnen horen dat de dichters moeite hebben het eindresultaat in gedachten te houden, namelijk dat het een toegankelijk liedje mag worden, dat goed mee te zingen is. Het voelt dan soms, vind ik, alsof de componisten kunst – en vliegwerk hebben moeten toepassen om de dichtvormen in een popliedje te wurmen. Dus zie ik het als mijn schone taak om het geheel laagdrempelig en ‘hitgevoelig’ te maken.
De leukste uitdaging vind ik om melodielijnen tussen het geheel door te verzinnen. Die tillen een nummer naar een hoger niveau dan wanneer je alleen ritme, akkoorden en hoofdmelodie hoort.
Stijl
Voor elk album wordt een specifieke sound gekozen. De soundkeuze van producer Minco Eggersman voor de achtste plaat (Heilig boven alles) is Nu-soul, dat is een frisse, moderne mix van R&B, Funk, Gospel en Soul. De 12 of 13 psalmen die ik per cd arrangeer, zijn door Minco uitgekozen omdat hij die samen in dezelfde stijl op één cd vindt passen. Ik kies dan de basisinstrumenten – binnen de gekozen stijl – voor elk nummer.
Het ene nummer komt bijvoorbeeld mooi uit de verf met als basis een akoestische slaggitaar, het andere nummer is juist af met drum, bas en rhodes. Daarbij komen dan de melodische instrumenten die met hun geluid en loopjes het nummer nog meer in de richting van een bepaalde stijl sturen. Een accordeon geeft een bourgondische sfeer en met trompetten creëer je weer een heel andere stijl. Ik ga dus op zoek naar de kenmerken van de muziekstijl die we voor de CD gekozen hebben. Mensen die veel naar Psalmen voor Nu luisteren, zullen er misschien toch een rode draad in alle Psalmen cd’s herkennen. Dat is waarschijnlijk mijn muzieksmaak, die je door al die stijlen heen hoort.
Feedback
Tijdens de preproductie lichten we voor sommige componisten al een tipje van de sluier op om te weten of het de goede kant op gaat. Met de preproductie wordt dus de hele basis voor de CD gelegd, maar dan is er nog helemaal niets opgenomen van wat uiteindelijk op de CD te horen is. De preproductie duurt ongeveer twee weken en daarna laten Minco en ik op een avond aan alle componisten en de uitgever horen wat we hebben bedacht. Als we na een paar dagen hun feedback in de arrangementen hebben aangepast, zijn we eindelijk klaar om ‘voor het eggie’ te gaan opnemen.
Opnamen
Tijdens de opnamen staan we open voor de eigen inbreng en ideeën van de muzikanten. Een goede muzikant heeft soms een idee dat boven mijn arrangement uitstijgt en het nog toffer maakt dan ik had kunnen verzinnen. Van elk instrument heb ik de partijen wel eens voor mijn rekening genomen, dat zijn meestal toetsen-, gitaar- en zangpartijen. Hoewel dat wel leerzaam is, is het toch inspirerender om met verschillende muzikanten te werken.
Op naar komende – ongeveer – vier jaar en dan hebben we ze alle 150 gedaan!
René de Vries is docent muziek en arrangeur/producer bij Dufry Music
LUISTER //
LIKE //
